Cách chơi mậu binh: xếp ba chi, bộ đặc biệt và tính chi
Cách chơi mậu binh thoạt nhìn chỉ là chia 13 lá thành ba phần, nhưng 13 lá đó có tới 72.072 cách chia thành ba chi, và bạn thường chỉ có khoảng một phút để chọn. Xếp sai thứ tự một chi là binh lủng, thua cả ván dù bài đẹp; xếp đúng nhưng lệch sức thì dễ bị sập ba chi. Bài viết đi qua thứ tự các chi, thứ tự mạnh yếu của bộ bài, một ví dụ xếp bài cụ thể, các bộ thắng trắng kèm xác suất thật và cách tính chi từ cơ bản đến sập ba chi.
Cách chơi mậu binh: 13 lá, ba chi và một nguyên tắc thứ tự
Mậu binh, còn gọi là binh xập xám, là phiên bản Việt của trò Chinese poker, thường chơi 2 đến 4 người với bộ 52. Mỗi người nhận 13 lá, tự xếp thành ba chi rồi cùng lật bài để so từng chi với từng đối thủ.
Ba chi và thứ tự bắt buộc
Chi đầu và chi giữa có 5 lá, chi cuối có 3 lá. Nguyên tắc duy nhất phải nhớ là sức mạnh giảm dần: chi đầu không được yếu hơn chi giữa, chi giữa không được yếu hơn chi cuối.
Vi phạm nguyên tắc này gọi là binh lủng. Bài lủng bị xử thua ở mọi chi dù từng bộ riêng lẻ có mạnh đến đâu.
Vì sao xếp bài khó hơn tưởng tượng
Có 1.287 cách chọn 5 lá cho chi đầu, rồi 56 cách chọn 5 lá cho chi giữa từ 8 lá còn lại, tổng cộng 72.072 cách chia. Phần lớn trong số đó bị lủng hoặc rõ ràng kém, nhưng thường vẫn còn vài phương án hợp lệ ngang ngửa nhau, và chọn giữa chúng mới là kỹ năng chính của trò này.
Thứ tự mạnh yếu các bộ trong mậu binh
Các chi được so theo thứ tự bộ bài gần giống poker về thứ tự bộ bài poker. Chi cuối chỉ có 3 lá nên chỉ tạo được ba loại bộ, như cột cuối của bảng cho thấy:
| Bộ (từ yếu đến mạnh) | Cấu tạo | Ví dụ | Xếp được ở chi cuối |
|---|---|---|---|
| Mậu thầu | Không có bộ nào, so lá cao nhất | A, J, 8, 5, 2 khác chất | Có |
| Đôi | Hai lá cùng số | 9, 9 kèm ba lá lẻ | Có |
| Thú | Hai đôi | K, K, 4, 4 kèm một lá | Không |
| Sám cô | Ba lá cùng số | 7, 7, 7 | Có |
| Sảnh | Năm lá liên tiếp khác chất | 6, 7, 8, 9, 10 | Không |
| Thùng | Năm lá cùng chất | Năm lá rô bất kỳ | Không |
| Cù lũ | Một sám cô và một đôi | 10, 10, 10, 3, 3 | Không |
| Tứ quý | Bốn lá cùng số | Bốn lá Q | Không |
| Thùng phá sảnh | Năm lá liên tiếp cùng chất | 5 đến 9 cơ | Không |
Khi hai chi cùng loại bộ, lá hoặc bộ có số lớn hơn thắng; với thú, so đôi lớn trước rồi mới đến đôi nhỏ. Nếu hai chi ngang nhau hoàn toàn, chi đó thường được tính hòa.
Cách xếp bài mậu binh qua một ví dụ
Giả sử bạn nhận 13 lá: ba lá 9, hai lá K, hai lá A, cùng Q, 7, 5, 4, 3, 2 lẻ chất. Ba cách xếp dưới đây cho thấy những lựa chọn thường gặp:
- Cách 1, dồn sức vào chi đầu: chi đầu cù lũ 9, 9, 9, K, K; chi giữa đôi A với Q, 7, 5; chi cuối 4, 3, 2. Chi đầu rất mạnh nhưng chi cuối gần như chắc thua.
- Cách 2, trải đều: chi đầu sám cô 9 với 4, 3; chi giữa thú A và K với lá 2; chi cuối Q, 7, 5. Chi đầu yếu đi, đổi lại chi giữa và chi cuối có sức cạnh tranh hơn.
- Cách 3, bị lủng: đưa đôi A xuống chi cuối trong khi chi giữa chỉ còn đôi K. Đôi A ở chi cuối mạnh hơn đôi K ở chi giữa, sai thứ tự, nên cả tay bài bị xử thua.
Với cách tính mỗi chi một điểm, ba chi có giá trị ngang nhau, nên một chi thật mạnh không bù được cho hai chi yếu. Khi phân vân giữa hai cách xếp hợp lệ, hãy so xem cách nào có nhiều chi đủ sức thắng hơn, rồi mới tính đến chi thưởng.
Thói quen xếp bài nên tập
Một quy trình đơn giản giúp xếp nhanh và tránh lủng:
- Tìm bộ mạnh nhất có thể cho chi đầu, nhưng xem nó lấy đi những lá nào của hai chi còn lại.
- Xếp chi giữa từ phần còn lại, rồi để 3 lá cuối vào chi cuối.
- Kiểm tra thứ tự đầu, giữa, cuối thêm một lần trước khi hết giờ.
- Thử thêm ít nhất một phương án khác và so số chi có khả năng thắng.
Các bộ mậu binh thắng trắng
Một số tay 13 lá được tính thắng trắng ngay mà không cần so chi, thường gọi là mậu binh. Danh sách và số chi thưởng của từng bộ khác nhau theo luật, nhưng các bộ dưới đây là những bộ hay gặp nhất. Bảng tính khả năng nhận được mỗi bộ ngay khi chia bài, dùng phép đếm tổ hợp chính xác, riêng ba sảnh ước tính bằng 1 triệu lần chia mô phỏng:
| Bộ thắng trắng | Điều kiện | Khả năng | Trung bình gặp một lần sau |
|---|---|---|---|
| Ba thùng | Mỗi chi đều gồm các lá cùng một chất | 0,90% | Khoảng 111 ván |
| Lục phé bôn (6 đôi) | Sáu đôi trong 13 lá, tính cả trường hợp có sám hoặc tứ quý | 0,45% | Khoảng 222 ván |
| Ba sảnh | Cả ba chi đều là dãy liên tiếp | Khoảng 0,31% | Khoảng 325 ván |
| Năm đôi một sám | Năm đôi cộng một sám cô | 0,05% | Khoảng 1.980 ván |
| Sảnh rồng | Đủ 13 số từ 2 đến A | 0,011% | Khoảng 9.460 ván |
| Đồng màu | Cả 13 lá cùng đỏ hoặc cùng đen | 0,0033% | Khoảng 30.500 ván |
Ba thùng là bộ dễ gặp nhất, khoảng 1 tay trong 111, nên khi nhận bài có nhiều lá cùng chất, hãy thử xếp theo chất trước khi tìm bộ khác.
Cách tính chi mậu binh
Sau khi lật bài, bạn so từng chi với chi tương ứng của từng đối thủ: thắng một chi được 1 chi, thua một chi mất 1 chi. Thắng cả ba chi trước cùng một người gọi là sập ba chi, và số chi ăn được từ người đó thường được nhân đôi.
Ví dụ tính chi ở bàn bốn người
Giả sử mỗi chi có giá 10.000 đồng và kết quả so với ba đối thủ như sau:
- Với người thứ nhất: thắng chi đầu, thua chi giữa, thắng chi cuối, được 1 chi.
- Với người thứ hai: thắng cả ba chi, sập ba chi nên 3 chi nhân đôi thành 6 chi.
- Với người thứ ba: thua chi đầu và chi giữa, thắng chi cuối, mất 1 chi.
Tổng cộng bạn được 6 chi, tức 60.000 đồng. Thắng cả ba người cùng lúc, thường gọi là sập làng, còn được nhân thêm ở nhiều phòng.
Chi thưởng
Ngoài việc thắng thua từng chi, bộ mạnh nằm ở vị trí khó tạo thường được cộng chi thưởng. Nguyên tắc chung là bộ nằm ở chi càng sau thì thưởng càng cao: sám cô ở chi cuối, cù lũ ở chi giữa, tứ quý hay thùng phá sảnh ở chi đầu và chi giữa là các trường hợp hay được thưởng. Mức thưởng cụ thể do từng phòng quy định, nên cần xem bảng chi thưởng trước khi chơi.
Chơi mậu binh tại sảnh V8 trong AB77
Mậu binh có trong sảnh V8 thuộc mục game bài của AB77, chơi với người thật và có đồng hồ đếm ngược cho phần xếp bài. Trước khi vào bàn, nên đọc kỹ phần luật của phòng ở các điểm sau:
- Bảng chi thưởng cho từng bộ ở từng chi.
- Cách nhân khi sập ba chi và khi sập làng.
- Danh sách bộ thắng trắng và số chi tương ứng.
- Cách xử lý khi hết giờ mà chưa xếp xong.
Nếu phòng có nút gợi ý xếp bài, hãy coi đó là một phương án để so, không phải đáp án duy nhất. Với người mới, tự xếp ở phòng mức thấp vài chục ván là cách nhanh nhất để quen với áp lực thời gian.
Thắc mắc thường gặp khi xếp mậu binh
Dưới đây là ba điều người mới hay hỏi nhất về luật mậu binh.
Binh lủng là gì?
Binh lủng là khi ba chi không theo thứ tự mạnh dần từ chi cuối lên chi đầu, ví dụ chi cuối có đôi A trong khi chi giữa chỉ có đôi K. Tay bị lủng thường bị xử thua ở cả ba chi với mọi đối thủ, nên luôn kiểm tra thứ tự trước khi hết giờ.
Mậu binh và binh xập xám có phải một trò không?
Đúng vậy. Binh xập xám là tên gọi khác của mậu binh, xuất phát từ cách đọc số 13 trong tiếng Quảng Đông, ứng với 13 lá mỗi người nhận. Luật xếp ba chi giống nhau, chỉ bảng chi thưởng và danh sách bộ thắng trắng có thể khác theo nơi chơi.
Sập ba chi được tính thế nào?
Sập ba chi là khi bạn thắng cả chi đầu, chi giữa và chi cuối trước cùng một đối thủ. Ở cách tính phổ biến, 3 chi thắng được nhân đôi thành 6 chi với người đó; nếu sập cả bàn, nhiều phòng còn nhân thêm một lần nữa.
Ghi nhớ trước khi xếp bài mậu binh
Cốt lõi của nghệ thuật xếp bài Mậu Binh xoay quanh hai yếu tố sống còn: tuân thủ nguyên tắc thứ tự (chi cuối phải mạnh nhất, giảm dần lên chi đầu để tránh bị lủng) và tư duy phân bổ bài cân bằng, tuyệt đối không dồn toàn bộ “hỏa lực” vào một chi duy nhất. Tuy nhiên, điều thực sự tác động đến chiến thuật và túi tiền của bạn lại nằm ở những quy định linh hoạt tùy từng sòng. Do đó, thói quen bắt buộc trước khi ngồi vào bất kỳ bàn chơi nào là phải kiểm tra ngay quy định tính tiền “chi thưởng” (luật mậu binh tính át, sảnh rồng…) và danh sách các bộ bài được “tới trắng” (thắng trực tiếp) để tối ưu hóa lợi nhuận.